Sức khỏe

Hóa trị: 7 Điều Cần Biết Trước và Sau Hóa Trị

Một đứa nhát gan, sợ kim tiêm, sợ bệnh viện như mình nhưng rồi cũng đã trải qua 8 đợt hóa trị. Nhìn lại quãng đường đã đi qua mình thấy thời gian trôi rất nhanh, nhưng lúc mới bắt đầu điều trị mình thấy con đường nó dài đằng đẵng khi bác sĩ thông báo mình phải truyền 8 đợt trong vòng 6 tháng. Chu kỳ truyền thuốc của mình là cứ 3 tuần truyền 1 lần nhưng thường kéo dài hơn khi những lần chỉ số bạch cầu xuống thấp và cần thời gian để bạch cầu lên lại mới tiếp tục cho đợt truyền tiếp. Mình rất mệt mỏi đau nhứt ở 3 đợt truyền hóa chất đầu tiên, khi vừa truyền thuốc ở hai cánh tay cả ngày từ sáng đến khuya và phải chích thuốc vào tủy sống. Và may mắn cơ thể mình đáp ứng với thuốc nên sau quá trình hóa trị bệnh ung thư hạch bạch huyết (U lympho không Hodgkin) của mình đã được kiểm soát. Từ kinh nghiệm bản thân, mình xin chia sẻ 7 điều quan trọng nên biết trước và sau khi hóa trị, để giúp bản thân vượt qua những tháng ngày truyền thuốc cũng như những tác dụng phụ kinh điển như buồn nôn, ói mửa, suy nhược trong quá trình điều trị.

1. Có sự hiểu biết về hóa trị

Trước khi bước vào đợt hóa trị đầu tiên, mình đã tìm đọc rất nhiều bài viết về hóa trị cũng như những tác dụng phụ gặp phải khi truyền thuốc. Lúc đó mình mơ hồ không biết hóa trị có lợi hại như thế nào và hóa chất được đưa vào cơ thể bằng những phương pháp nào. Bạn đừng nghĩ việc tìm hiểu để nắm rõ những điều cần biết về hóa trị liệu trong điều trị ung thư làm mình hoang mang hay lo lắng thêm, mà ngược lại nó giúp mình có sự hiểu biết bao quát về những gì sẽ xảy ra. Điều này rất quan trọng bởi vì nhờ nó mà mình chuẩn bị tâm lý trước khi bước vào điều trị mà không phải phân vân với câu hỏi trong đầu “không biết hóa trị như thế nào và sẽ ra sao”. Bạn có thể hỏi bác sĩ để được tư vấn về pháp đồ điều trị cũng như các nguy cơ có thể xảy ra và những triệu chứng nào bạn nên chú ý.

2. Giữ tinh thần lạc quan và suy nghĩ tích cực

Tinh thần lạc quan yêu đời trong điều trị ung thư - MorningNhu

Hướng về ánh mặt trời. Photograph: Nhu Le

Tinh thần góp một phần rất lớn vào hiệu quả của quá trình điều trị ung thư và nó cũng là liều thuốc giúp mình vượt qua nỗi đau đớn của việc truyền thuốc. Hãy suy nghĩ tích cực, tâm lý thoải mái thì những tác dụng phụ do điều trị thường nhẹ và kết thúc nhanh vì vậy giúp tăng khả năng phục hồi. Khi được chẩn đoán với u lymphoma không Hodgkin giai đoạn 4 thì cảm giác mình lúc đó cũng bình thường không sợ hãi hay phiền muộn gì (cái kiểu cảm giác ta đây bất cần). Lúc đó mình mặc kệ mọi thứ chẳng muốn suy nghĩ gì nhiều, bệnh tật đã làm thân thể mình đau khổ nhiều và không có lý do gì phải bắt tâm mình khổ theo. Thời gian đó mình nằm cùng phòng với một chị cũng bệnh liên quan đến máu, chị ấy nhìn rất khỏe chứ không yếu ớt như mình nhưng chị hay khóc nhiều, lúc nào cũng lo lắng về gia đình. Mọi người trong phòng đều động viên chị ấy cố lên, không việc gì phải muộn phiền ảnh hưởng đến sức khỏe. Nhưng rồi đợt sau mình vào viện cho đợt hóa trị tiếp theo, mình nghe tin buồn về chị ấy đã ra đi vì bị nhiễm trùng máu rồi suy hô hấp sau đợt truyền hóa chất đầu tiên. Dù gặp bất cứ biến cố nào, bạn đừng bao giờ gục ngã, ngừng hy vọng mà hãy mạnh mẽ, sống vui vẻ mỗi ngày. Mình sẽ chia sẻ bài viết về liệu pháp để có một tinh thần thoải mái, tích cực trong điều trị ung thư ở một bài viết khác trong trang morningnhu.com.

3. Tránh đi đến đám đông hay tiếp xúc với người bệnh

Mang khẩu trang y tế trong suốt quá trình hóa trị- MorningNhu

Mang khẩu trang y tế mỗi khi ra đường. Photograph: Nhu Le

Khi cơ thể yếu mình hạn chế đi đến khu đông người và hầu như đeo khẩu trang y tế cả ngày lẫn đêm. Sau mỗi đợt truyền hóa chất, chỉ số bạch cầu mình luôn xuống thấp vì vậy nguy cơ nhiễm trùng là rất cao. Mình phải cẩn thận để bản thân không bị lây nhiễm các loại vi khuẩn, dịch bệnh, bụi bặm thông qua đường hô hấp. Vì lúc này hệ miễn dịch bị suy yếu khiến cơ thể khó có thể chống lại nhiễm trùng và bệnh tật, nên phải hạn chế tối đa việc tiếp xúc nguồn bệnh cũng như phải có kế hoạch chăm sóc thật tốt để không phải kéo dài thời gian thực hiện các đợt điều trị bệnh. Với mình 3 đợt hóa trị đầu tiên rất quan trọng, cơ thể mình rất mệt, rất yếu và đã cố gắng giữ để không có biến chứng nào trong suốt giai đoạn này. Qua những đợt truyền tiếp theo, cơ thể mình dần thích nghi, triệu chứng buồn nôn ói mửa giảm đi và sức khỏe dần hồi phục.

4. Giữ vệ sinh răng miệng trong quá trình hóa trị

Luôn giữ vệ sinh răng miệng tốt trong quá trình hóa trị - MorningNhu

Luôn giữ vệ sinh răng miệng tốt trong quá trình hóa trị. Photograph: Nhu Le

Trước khi bước vào giai đoạn hóa trị, mình đã trải qua hai tuần điều trị bệnh giảm tiểu cầu với nhiều loại thuốc kháng sinh chống dị ứng chống viêm, giảm đau, trào ngược dạ dày, cầm máu các loại. Có những loại thuốc khi tiêm vào làm khoang miệng mình rất nóng và nồng, đôi khi tiêm y tá phải bảo mình hả miệng hà hơi ra cho đỡ hơi nồng. Thời gian đó mình đã bị nhiệt miệng phồng rộp rất đau và khó khăn trong việc ăn uống. Đặc biệt khi đánh răng rất đau rát, nhưng mình vẫn cố gắng đánh răng một ngày 2 lần, súc miệng sạch sau mỗi bữa ăn. Và mình rửa tay thường xuyên bằng xà phòng diệt khuẩn. Bên cạnh đó mình uống nhiều nước lọc, nước ép trái cây, không ăn thức ăn cay nóng thì sau một tuần mình không còn đau rát của lở loét niêm mạc miệng hành hạ nữa. Vệ sinh răng miệng tốt sẽ giúp duy trì sức khỏe, cũng như làm giảm nguy cơ xuất hiện những biến chứng nghiêm trọng về răng miệng do điều trị ung thư gây ra. Vì vậy việc chăm sóc răng miệng trước, trong và sau điều trị rất quan trọng, nó giúp nâng cao chất lượng cuộc sống trong quá trình hồi phục sức khỏe trở lại.

5. Tập thể dục nhẹ

Tập thể dục nhẹ trong quá trình hóa trị - MorningNhu

Đạp xe qua những đồng quê. Photograph: Nhu Le

Thời gian đầu nhập viện mình ở trong tình trạng rất yếu với trọng lượng cơ thể giảm 10kg trong vòng hai tháng. Hạch nổi tại nhiều vị trí khác nhau trong cơ thể bao gồm vùng cổ, nách, háng và trong ổ bụng. Chỉ số tiểu cầu rất thấp có lúc chỉ còn 3 trong khi mức bình thường nằm trong khoảng từ 150 – 450 tỷ tế bào tiểu cầu trên mỗi lít máu. Hai tuần liền chỉ quanh quẩn ở giường bệnh, tiêm thuốc ngày 3 bữa sáng chiều tối, mỗi lần tiêm là 4, 5 ống thuốc. Lúc đó mình chỉ mong bác sĩ cho thuốc uống thay vì tiêm thuốc đau quá (giờ nhắc lại mình vẫn cảm thấy đau đớn nhợn người từ những mũi kim tiêm). Những ngày điều trị để số lượng tiểu cầu tăng lên ở mức bình thường, với mình là một nỗi ám ảnh về sự suy kiệt, mệt mỏi của cơ thể. Mình không thể bước đi như bình thường, mình cần phải vịn vào thành giường hay tường để đi tolet hay ngồi xe lăn để di chuyển đến các phòng xét nghiệm. Mỗi bước đi của mình nó lơ đãng, cảm giác như không trọng lượng, mình cần bấu víu một cái gì đó để ngồi xuống rồi đứng lên. Và chưa kể việc nâng hai cánh tay của mình lên rất khó khăn và đau đớn bởi những mũi kim những vết bầm tím chằng chịt. Nhưng rồi những lời động viên từ gia đình và bạn bè, mình cảm thấy mạnh mẽ hơn, mình không muốn nằm bẹp dí ở trên giường bệnh, mình muốn được đi chơi, được leo núi, được chạy xe qua các con phố. Rồi cứ thế hàng ngày đều đặn, mình tập nâng từng ngón tay, bàn tay, bàn chân, massage toàn thân từ đầu tới chân, tập hít thở. Nhờ đó mà giúp mình xua tan cơn đau, yếu cơ và cơ thể mình dần khỏe mạnh. Tới bây giờ mình vẫn duy trì tập thể dục hàng ngày, mình thích đi bộ, leo núi, đạp xe đạp và không bao giờ quên massage đầu, bụng, bàn chân trước khi đi ngủ.

6. Ăn uống khoa học trong quá trình hóa trị

Ăn uống khoa học - MorningNhu

Một bữa trưa với đầy đủ hương vị rau củ. Photograph: Nhu Le

Câu mà mọi người đến thăm mình hay nói là “Ráng ăn nhiều vô để có sức khỏe chống lại bệnh tật”, còn bác sĩ thì lúc nào cũng dặn “Nhớ ăn chín uống sôi”. Thời gian trị bệnh, mình đã cố gắng ăn uống rất nhiều và chia làm nhiều bữa nhỏ trong ngày. Mình không có ăn theo một chế độ kiêng nào cả, chỉ là không ăn rau sống, thức ăn phải được nấu chín và chế biến từ nguyên liệu tươi. Còn trái cây thì mình chỉ ăn sau khi truyền hóa chất một tuần, vì khi truyền xong hệ miễn dịch rất kém nên mình phải ăn chín uống sôi để trừ nguy cơ nhiễm khuẩn. Và trái cây phải có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng. Trước khi nhập viện để điều trị thì mình đã trải qua chế độ ăn kiêng không thịt chỉ có cá, rau củ quả hạt và uống thuốc nam với hy vọng có phép nhiệm màu để u lách mình teo lại (lúc này vẫn chưa biết mình bị ung thư chỉ biết mình có nhiều khối u ở lách). Nhưng điều đó không giúp mình có sức khỏe khá hơn mà ngược lại sụt cân nhanh chóng và mất cảm giác ngon miệng, biếng ăn,mệt nhiều. Và mình nhận ra một điều, chế độ ăn kiêng không phải lúc nào cũng tốt, nó sẽ thay đổi tùy thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm tuổi tác, giới tính, tình trạng sức khỏe nói chung, v.v. Ăn uống khoa học không phải là ăn kiêng theo một chế độ nhất định nào đó, mà thay vào đó là việc thưởng thức những thực phẩm tươi, ngon, lành mạnh. Hiện tại, ung thư hạch của mình đã được kiểm soát, cơ thể khỏe lên bình thường nên mình quan tâm hơn đến chế độ ăn lành mạnh với đầy đủ trái cây, rau quả tươi và các thực phẩm ít béo, chưa qua chế biến sẵn.

7. Giành thời gian nghỉ ngơi

Khi mình bắt đầu bệnh nặng, mình không thể ngồi làm việc liên tục quá 1 tiếng vì vậy mình đã quyết định nghỉ việc giành thời gian cho nghỉ ngơi và trị bệnh. Và làm những gì mà bản thân mình ưa thích để lấy lại cảm giác bình an, thư giãn. Sau ba đợt hóa trị đầu tiên mình đã có thể đi lại sinh hoạt bình thường và có những chuyến du lịch đến những vùng đất mới. Trước khi thực hiện chuyến đi châu Âu, mình đã xin lời khuyên của bác sĩ để có một chuyến đi an toàn. Lúc đó bác sĩ bảo mình phải cần tiêm một ống thuốc kích tăng bạch cầu sau khi truyền hóa chất đợt 3, bên cạnh đó mình không quên uống thuốc chống viêm nhiễm, tăng sức đề kháng hàng ngày theo đơn của bác sĩ. Vì vậy, bạn đừng suy nghĩ quá nhiều đến quá trình điều trị, mà hãy lắng nghe cơ thể và nghỉ ngơi nếu bạn cần, hãy làm những điều bạn cảm thấy có thể mang lại cho bạn sức sống, an nhiên và hạnh phúc. Và một điều rất quan trọng bạn đừng bao giờ từ bỏ hy vọng trong việc điều trị ung thư.

You Might Also Like

No Comments

Leave a Reply